فتق دیسک کمر- بخش اول

نمای فوقانی دیسک آسیب دیده - فتق دیسک

فتق دیسک کمر (disc herniation) که اغلب جهت اختصار و به اشتباه به آن دیسک کمر می گویند از شایع ترین علل کمردرد می باشد. به طوری که مخارج سالیانه ای که از راه هزینه درمان, هزینه تست ها و مرخصی های استعلاجی به بیماران, شرکت‌ های بیمه‌گر و دولت ها وارد می شود ارقامی نجومی است.

روند پوسیدگی یا دیژنرسانس (degeneration) دیسک به فاصله کوتاهی بعد از تولد شروع شده و سلول های موجود در هسته مرکزی دیسک به تدریج رو به کاهش می‌گذارند, پروتئین‌ های ماده ژلاتینی مرکزی نیز طی سالیان بعد تغییر شکل داده, فیبروزه و سفت می شود. در این صورت دیسک تدریجا خاصیت دفع و جذب آب و نیز قابلیت تحمل بار ها را از دست می دهد. در نتیجه فشار بار های وارده مستقیما به غشای بیرونی دیسک (annulus fibrosus) منتقل گشته موجب ترک خوردگی های میکروسکوپی این غشا گردیده که در طول زمان ترک خوردن ها به هم پیوسته موجب پارگی غشای دیسک میشوند. با پارگی این غشا محتویات هسته مرکزی دیسک (nucleus pulposus) بیرون می زند (فتق یا هرنی دیسک). بدین ترتیب از سال های میانی عمر به بعد دیسک توانایی چندانی برای استهلاک نیروهای وارد نداشته و فعالیت های سنگین به سرعت موجب فتق دیسک می‌شود, به این علت شایع ترین سن بروزفتق دیسک کمر بین ۳۰ تا ۵۰ سالگی است (اما از سن نوجوانی تا پیری امکان بروز دارد).

درد مزمن کمر یا خستگی پشت, پیش درآمد پوسیدگی دیسک می باشد. در این حالت گاه یک حرکت ساده و بی اهمیت (مثل عطسه یا سرفه شدید و یا خم شدن برای بلند کردن یک مداد) موجب پارگی دیسک می شود. گاهی دیسک پاره می شود اما دردی نداشته و حتی علائمی هم ندارد(در این حال بیرون زدگی دیسک در هر جهتی است که به ریشه عصبی فشاری نیاورده) و برعکس گاهی یک بیرون زدگی خفیف دیسک درد توان فرسایی می دهد (علت این امر را به دخالت مواد شیمیایی دردزا از طرف دیسک بیرون‌ زده نسبت می‌دهند).